Fjármálatæknifyrirtæki og áhrif þeirra á markaðinn: Er vaxtarbylgja í vændum?

Fjármálatækni – eða „fintech“ – er orðið eitt heitasta hugtak síðari ára í heimi fjárfesta, nýsköpunar og bankastarfsemi. Hvort sem um ræðir smáforrit til að stýra fjármálum, rafræn greiðslukerfi eða gervigreind sem ráðleggur fjárfestum, þá eru fjármálatæknifyrirtæki að umbylta markaðnum.

En hvað felst í þessari þróun? Hvaða áhrif hefur hún á hefðbundinn fjármálageira? Og er raunverulega vaxtarbylgja í vændum á íslenskum og erlendum hlutabréfamarkaði?

Hvað eru fjármálatæknifyrirtæki?

Fjármálatæknifyrirtæki sameina tækni og fjármál til að bjóða upp á snjallari, hraðvirkari og oft ódýrari lausnir en hefðbundnir bankar og fjármálafyrirtæki.

Helstu undirflokkar fintech-geirans eru:

• 📱 Greiðslulausnir (t.d. Apple Pay, Rapyd)
• 💳 Lánveiting og crowdlending (t.d. Klarna, Kiva)
• 📊 Ráðgjafarvélar og fjárstýring (t.d. Betterment, Wealthfront)
• 📈 Rafrænar eignamarkaðir og blockchain (t.d. eToro, Coinbase)
• 🤖 Gervigreind og gagnagreining í fjármálum
• 🔐 Öryggislausnir og persónuvernd (t.d. IDnow, Onfido)

Alheimshlutverk og hraður vöxtur

Á heimsvísu er vöxtur fintech-fyrirtækja gríðarlegur. Samkvæmt McKinsey og Accenture:

• Heildarverðmæti fintech-markaðarins í Evrópu og Bandaríkjunum hefur fimmfaldast á síðustu 10 árum
• Áætlað er að yfir 70% af nýjum greiðslum á netinu fari í gegnum fintech-miðla árið 2030
• Í Asíu og Afríku, þar sem bankakerfi eru ekki jafnstöðug, hefur fintech orðið að lykilinn að fjárhagslegri þátttöku almennings

Stórar fjárfestingarstjörnur og sjóðir (t.d. BlackRock, Sequoia Capital) hafa veitt gríðarlegt fé í sprota eins og Revolut, Stripe og Robinhood. Þessir aðilar hafa valdið titringi í bankageiranum – og jafnvel valdið verðfalli á hlutabréfum hefðbundinna banka í kjölfar stórra tilkynninga.

Hvernig stendur Ísland?

Á Íslandi eru fjármálatækninýjungar einnig að ryðja sér til rúms. Þó við séum ekki með risafyrirtæki eins og í Silicon Valley, þá eru nokkur fyrirtæki og lausnir sem hafa vakið athygli:

✔️ Kvika & Netbankar

Kvika hefur fjárfest í stafrænum lausnum og fjártækniverkefnum, m.a. tengdum rafrænum verðbréfaviðskiptum.

✔️ Indó

Fyrsti stafræni bankinn á Íslandi. Bein áskorun við hefðbundna bankastarfsemi með einföldum reikningum, appi og lágum kostnaði.

✔️ Meniga

Alþjóðlegt íslenskt fyrirtæki sem veitir persónugreinda fjármálaráðgjöf fyrir banka víðs vegar um heiminn. Meniga nýtir stórgögn og AI til að spá fyrir um hegðun og ráðleggja viðskiptavinum um fjármál sín.

✔️ KORTA og Rapyd

Korta býður greiðslulausnir fyrir netverslanir og viðskiptavini – Rapyd keypti Korta árið 2020 og styrkti þannig íslenska fintech-starfsemi.

Hvaða áhrif hafa fintech-félög á hlutabréfamarkaðinn?

1. Samkeppnisáhrif

Fintech-félög setja þrýsting á hefðbundin fjármálafyrirtæki sem neyðast til að lækka gjöld, hraða stafrænum umbreytingum og breyta viðskiptamódelum sínum.

2. Ný tækifæri fyrir fjárfesta

Margir fjárfestar sjá fintech-geirann sem „næstu bylgju“ í vaxtarfjárfestingum – svipað og tækni- eða líftækniiðnaðurinn áður fyrr. Félög á borð við Block (fyrir Square), Affirm, SoFi og Adyen hafa hækkað gríðarlega – þó með tilheyrandi sveiflum.

3. Aukin áhætta og sveiflur

Vegna nýsköpunar og mikils vaxtarkrafa eru mörg fintech-félög viðkvæm fyrir hagvaxtarsveiflum og hækkandi vöxtum. Þegar vaxtakostnaður eykst – eins og undanfarin tvö ár – draga sum fyrirtæki úr vexti og fjárfestar verða varfærnari.

Er vaxtarbylgja í vændum?

Allar helstu greiningardeildir eru sammála um að fjármálatækni muni gegna lykilhlutverki í framtíð fjármálageirans. Hvort sem það verður í gegnum ný fyrirtæki eða umbreytingu þeirra gömlu, þá verða tækni, gögn og notendaupplifun í forgrunni.

Þó markaðurinn hafi kólnað lítillega eftir sprengivöxt í Covid-faraldrinum, eru fjárfestar nú að leita að „raunverulegum virðisaukandi fyrirtækjum“ með sterka notendagrunn og vaxandi tekjur – ekki aðeins hugmyndir.

Niðurstaða

Fintech-fyrirtæki eru ekki lengur nýjung – þau eru orðin órjúfanlegur hluti af fjármálakerfinu. Með nýjungum í greiðslulausnum, stafrænum reikningum, fjártækni og öruggri sjálfsafgreiðslu hafa þau umbreytt væntingum neytenda – og með því sett nýjar reglur á markaði.

Fjárfestar sem fylgjast með þróuninni – bæði á Íslandi og erlendis – gætu verið á undan stórum breytingum. Vaxtarbylgjan gæti ekki aðeins verið að koma – hún gæti þegar vera hafin.