Markaðsviðbrögð við fréttum af nýjum stjórnarsáttmála – Hvað sýna tölurnar?
Tilkynningar um nýjan stjórnarsáttmála hafa alltaf áhrif á markaðinn – hvort sem um er að ræða innlendan efnahagsstefnu-snúning, breytingar á sköttum, útgjöldum eða reglugerðum. Fjárfestar, fyrirtæki og almenningur bregðast hratt við, og oft má lesa viðbrögð beint úr hlutabréfaverði, gengi krónunnar, skuldabréfum og neysluvísum.
Nýlega samþykktur stjórnarsáttmáli á Íslandi hefur vakið athygli – en hvað segja markaðstölur, hlutabréfaviðskipti og aðrar efnahagsmælingar um áhrif hans? Í þessari grein förum við yfir fyrstu viðbrögð markaðarins, greinum hvað vakti jákvæð viðbrögð, og hvað olli varfærni eða lækkunum.
Hvað felst í nýja stjórnarsáttmálanum?
Þó að stefnumál stjórnmálaflokka endurspegli ólíka sýn, þá eru stjórnarsáttmálar almennt samkomulag um forgangsröðun í ríkisrekstri næstu fjögur ár. Í nýjustu sáttmálanum voru meðal annars dregin fram:
- Skref í átt að lækkun vaxta og verðbólgu með samvinnu Seðlabanka og ríkisvalds
- Aukið fjárfestingafrelsi í innviðum og samgöngum
- Hvatar til grænna orkuframtaka og nýsköpunar
- Loforð um skattalækkun fyrir fyrirtæki og einstaklinga
- Endurskoðun á regluverki um fjármálamarkaði og arðgreiðslur
Hvernig brást hlutabréfamarkaðurinn við?
Jákvæð viðbrögð í fjármála- og byggingargeiranum
Viðbrögðin á Nasdaq Iceland voru nokkuð skjót:
- Arion banki hf. hækkaði um 2,1% daginn eftir tilkynningu stjórnarsáttmálans. Fjárfestar virðast bregðast vel við stefnu sem kallar á áframhaldandi stöðugleika og hæfilegan hagnað í fjármálageiranum.
- Reitir fasteignafélag hf. og Heimar hf. hækkuðu um 1,5–2,3% í vikunni eftir tilkynningu. Ástæðan: bjartsýni á auknar opinberar framkvæmdir og meiri viðskiptaumsvif vegna væntanlegrar vaxtalækkunar.
- Kvika banki náði nýju 30 daga hámarki – mögulega tengt loforðum um frjálsari fjárfestingarleiðir og lægri skattbyrði á fjármálafyrirtæki.
Varfærni í neyslugeiranum og orku
Þrátt fyrir bjartsýni í sumum greinum, var daufari viðbrögð í öðrum:
- Ölgerðin Egill Skallagrímsson hf. og önnur neyslufyrirtæki héldu kyrru fyrir. Skýringin gæti verið að heimilin bíði raunverulegra skattalækkana áður en aukin neysla verður sýnileg.
- Orkufélög hækkuðu ekki þrátt fyrir grænar áherslur í sáttmálanum – líklega vegna óljósra tímaramma og skorts á fjármögnunarskilgreiningum.
Hvað gerðist á gjaldeyrismarkaði?
Gengi íslensku krónunnar styrktist lítillega gagnvart evru og Bandaríkjadal í vikunni eftir stjórnarsáttmálann, sem gæti endurspeglað aukið traust erlendra aðila til fjármálalegrar stöðugleikaáætlunar nýrrar ríkisstjórnar.
📉 ISK/EUR fór úr 152,30 niður í 150,90 – sem þó er innan vikmörk.
Skuldabréfamarkaður og ríkisskuldabréf
Markaðurinn fyrir íslensk ríkisskuldabréf sýndi einnig viðbrögð:
- Ávöxtunarkrafa RIKB 28 1115 (fimm ára ríkisskuldabréf) lækkaði um 0,12 prósentustig – sem gæti þýtt að fjárfestar séu að búast við hjaðnandi verðbólgu og vaxtalækkunum.
- Einnig var aukin þátttaka í skuldabréfaútboðum – sem bendir til trausts á stefnu ríkisins.
Hvað segja greiningaraðilar?
Samkvæmt nýjustu markaðsgreiningu Kviku og Landsbankans:
- „Markaðurinn hefur tekið sáttmálanum með hóflegri bjartsýni. Það sem fjárfestar vilja nú sjá er framkvæmdaáætlun.“
- Greiningardeildir telja að viðsnúningur á neyslu og fjárfestingu gæti komið í lok árs, en það ráðist af framkvæmd vilja stjórnvalda.
Hvað er fram undan?
Fjárfestar bíða nú eftir:
- Fjárlagafrumvarpi næsta árs
- Tillögum um skattalækkanir og uppfærð lög um fjárfestingafrelsi
- Nánari stefnu um grænar fjárfestingar og orkuumbætur
- Stýrivaxtaákvörðunum og yfirlýsingum Seðlabankans í tengslum við nýja stefnu
Niðurstaða
Nýr stjórnarsáttmáli hefur vissulega áhrif á markaðinn – en áhrifin ráðast af trúverðugleika, skýrleika og framkvæmd. Viðbrögðin frá Nasdaq Iceland, skuldabréfamarkaði og gjaldeyrisviðskiptum sýna hóflega bjartsýni, sérstaklega í fjármála- og innviðageira.
Ef ríkisstjórnin fylgir stefnunni eftir með markvissum aðgerðum gæti markaðurinn haldið áfram að styrkjast – og bjartsýni aukist meðal fjárfesta, neytenda og fyrirtækja.
